واقع شده است . ممكن الوجود كه عبارت از تمام موجودات مادى و مجرد ( بر فرض ثبوت مجردات ممكن ) است مخلوق آفريدگار جهان است . ممتنع الوجود از قبيل اجتماع وجود و عدم ( با حفظ تمام وحدات معتبره در تناقض ) اجتماع دو ضد ، دور ، تسلسل ، و امثال آن از قبيل دو دو سه در بطلان مىباشد . رفع اشتباه حالا ممكن است بعضىها استبعاد كنند كه چطور وجود و هستى موجودى عين ذات او بوده و بدين وسيله ازليّت و ابديّت داشته باشد و در هستى خود از علل خارجى بىنياز باشد ؟ ولى بايد متوجه بود كه همچه يك موجودى را كه واجب - الوجود مينماميم تمام عقلاى جهان و دانشمندان بشريت پذيرفته‌اند ، مادييّن مانند مليين ( خداشناسان ، متافيزيسن‌ها ) چنين هستى را قبول دارند ، و در دنيا احدى منكر آن نيست ، بلكه مورد اتفاق همه عقول انسانها است و گويا از مسلّمات فطرت بشر است . بلى ! گفتگوئى كه است اينست كه اين موجود غير مخلوق و مبدء همهء موجودات آيا ماده و تحت تسلّط زمان و مكان و تحول است يا اينكه از مادّه و آثار آن مجرد بوده و ما فوق طبيعت است ؟ چنانچه بعدا بطور تفصيل ما به اين موضوع رسيدگى خواهيم نمود . باز هم براى روشنى بيشترى مثال ديگرى ( تمثيل ناقص است )